Code 95 en je nascholing

Eerst iets wat bijna overal fout staat

Zoek je op Code 95, dan verwijst vrijwel elke pagina naar richtlijn 2003/59/EG. Die is ingetrokken.

Sinds 23 december 2022 geldt richtlijn (EU) 2022/2561. De inhoud is grotendeels dezelfde, maar wie de oude tekst citeert, citeert een richtlijn die niet meer bestaat. Onderstaande artikelnummers komen uit de tekst die nu wel geldt.

De 35 uur, en hoe je ze mag verdelen

Bijlage I, deel 4 zegt het letterlijk:

Door een erkend opleidingscentrum worden nascholingscursussen georganiseerd. Deze cursussen duren 35 uur per vijf jaar en worden gegeven in modules van ten minste zeven uur die over twee opeenvolgende dagen mogen worden gespreid.

Richtlijn (EU) 2022/2561, bijlage I, deel 4.

Twee dingen die daar staan en die je zelden hoort. Een module is minstens zeven uur, dus korter dan een dag kan niet. En zo'n module van zeven uur mag je over twee opeenvolgende dagen spreiden. Voor wie moeilijk een hele dag vrij krijgt, is dat tweede punt bruikbaar.

Minstens één van je modules moet over verkeersveiligheid gaan. Dat is geen aanbeveling maar staat er als eis.

Online volgen kan, maar tot twaalf uur

E-learning mag, en er zit een harde grens op:

De opleiding door middel van e-learning duurt ten hoogste twaalf uur.

Richtlijn (EU) 2022/2561, bijlage I, deel 4.

Twaalf van de 35 dus, de rest is klassikaal of praktijk. De richtlijn eist er ook bij dat het opleidingscentrum zorgt voor een betrouwbare gebruikersidentificatie en passende controlemiddelen. Aanbieders die je een cursus laten doorklikken zonder te controleren wie er zit, voldoen daar niet aan.

Heb je ADR, lees dit dan

Dit is het punt waar geld en tijd te winnen valt. Opleidingen die je op grond van andere EU-regels toch al moet volgen, mogen meetellen als nascholingsmodule. Genoemd worden ADR (vervoer van gevaarlijke goederen), vervoer van dieren, en voor personenvervoer de omgang met mensen met een handicap.

En dan komt de zin die de meeste chauffeurs niet kennen:

Lidstaten kunnen echter besluiten dat een voltooide specifieke opleiding inzake het vervoer van gevaarlijke goederen, die verplicht is op grond van Richtlijn 2008/68/EG, als twee van de modules van zeven uur worden gerekend, mits dit de enige andere opleiding is die in acht wordt genomen bij de nascholing.

Richtlijn (EU) 2022/2561, bijlage I, deel 4.

Je ADR kan dus veertien van je 35 uur dekken in plaats van zeven, op voorwaarde dat het de enige andere opleiding is die je laat meetellen. Let op het woord kunnen: het is een keuze van elke lidstaat, geen automatisch recht. Vraag het na bij je opleidingscentrum voor je inschrijft, want het scheelt een volle dag.

Wanneer je moet

De richtlijn onderscheidt je eerste keer en alle keren daarna.

De eerste keer. Binnen vijf jaar na afgifte van je getuigschrift van vakbekwaamheid. Lidstaten mogen die termijn korter of langer maken om hem te laten samenvallen met de vervaldatum van je rijbewijs, maar nooit korter dan drie en nooit langer dan zeven jaar.

Daarna. Om de vijf jaar, en telkens vóór de vervaldatum van je getuigschrift. Niet erna, en er is geen respijtperiode in de tekst.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, leden 2 en 3.

Je Code 95 is verlopen

Dit is de vraag waar de meeste mensen mee zitten, en het antwoord staat in artikel 8, lid 4. Wie zijn beroep niet langer uitoefent en niet meer aan de eisen voldoet, moet nascholing volgen voordat hij zijn beroep weer uitoefent.

In gewone taal: je rijbewijs C of D blijft gewoon geldig, je mag alleen niet meer beroepsmatig rijden tot je de nascholing hebt afgerond. Je hoeft geen examen opnieuw te doen en je begint niet van nul. Je haalt de 35 uur in.

Wat het kost als je toch rijdt, verschilt per land en valt daar onder het nationale strafrecht. Die bedragen staan hier bewust niet, omdat we ze niet in de wettekst zelf hebben kunnen nakijken. Vraag het na bij je werkgever of je opleidingscentrum voor je in de cabine stapt.

Rijd je zowel C als D

Dan volstaat één nascholing. Wie nascholing heeft gevolgd voor een van de rijbewijscategorieën wordt vrijgesteld voor de overige categorieën. Je doet de 35 uur dus niet dubbel.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, lid 5.

Waar de code op staat

De Uniecode 95 komt naast de betreffende rijbewijscategorie op je rijbewijs. Kan de instantie dat niet, dan moet ze je een kwalificatiekaart bestuurder geven. Die kaarten worden door alle lidstaten onderling erkend, dus een kaart uit een ander EU-land is bij een controle net zo goed.

Rijd je met een bestuurdersattest, dan telt dat ook als bewijs, mits de code 95 in het veld Opmerkingen staat.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 10.

Wat de opleiding niet dekt

Code 95 leert je de regels rond je nascholing. Het praktische lezen van je eigen tachograaf staat er niet in, en dat is precies waar chauffeurs na hun opleiding vastlopen.

• Je tachograaf uitlezen, stap voor stap
• De 56-dagenregel, wat je moet bijhouden en hoe lang

Bronnen

• Richtlijn (EU) 2022/2561 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen, Publicatieblad L 330 van 23 december 2022, blz. 46. Artikelen 7, 8 en 10 en bijlage I, deel 4.
• Richtlijn 2003/59/EG, ingetrokken bij bovenstaande richtlijn per 23 december 2022.

Alle citaten zijn woordelijk overgenomen uit de Nederlandse taalversie op EUR-Lex en zijn op 19 augustus 2026 in de geldende tekst nagekeken. Nationale boetebedragen zijn bewust weggelaten omdat die niet in de richtlijn staan.