De slimme tachograaf

Wat versie 2 zelf vastlegt

De verordening somt letterlijk op wat de tweede generatie automatisch registreert:

de plaats van het begin van de dagelijkse werktijd — telkens wanneer het voertuig de grens van een lidstaat overschrijdt — telkens wanneer laad- of losactiviteiten met betrekking tot het voertuig worden verricht — om de drie uur bij elkaar opgetelde rijtijd, en — de plaats van het einde van de dagelijkse werktijd.

Verordening (EU) nr. 165/2014, artikel 8, lid 1.

Vier dingen die je op oudere apparaten deels zelf moest bijhouden, doet dit apparaat dus op eigen houtje, op basis van satellietpositie.

De grens over: het verschil per generatie

Sinds een paar jaar moet bij elke grensovergang het landsymbool worden geregistreerd. Wie dat moet doen hangt af van wat er in je dashboard zit:

Analoge tachograaf	handmatig, verplicht sinds 20 augustus 2020
Digitale en eerste slimme generatie	handmatig, verplicht sinds 2 februari 2022, bij de dichtstbijzijnde mogelijke stop na de grens
Slimme tachograaf versie 2	automatisch, jij doet niets

De verordening zegt het zelf, in hetzelfde artikel als de invoerplicht:

De bestuurder is niet verplicht de gegevens bedoeld in de eerste alinea in te voeren als de tachograaf overeenkomstig artikel 8 de locatiegegevens automatisch registreert.

Verordening (EU) nr. 165/2014, artikel 34, lid 7, laatste alinea. Geraadpleegd 26 augustus 2026. Artikel 8 is hierboven al aangehaald: het gaat dus om het apparaat in het voertuig, niet om de generatie van je kaart.

Rijd je op een ouder apparaat, lees dan ook wat het kost als je de landcode vergeet.

Wie versie 2 moet hebben

De ombouwplicht geldt niet voor iedereen. De verordening koppelt hem aan voertuigen die in een andere lidstaat dan de lidstaat van inschrijving worden gebruikt. Rijd je uitsluitend binnenlands, dan hoefde er niets omgebouwd te worden.

Verordening (EU) nr. 165/2014, artikel 3, leden 4 en 4 bis.

Voor internationaal vervoer verliep de invoering in stappen, volgens de door de Commissie gepubliceerde kalender: nieuwe voertuigen hebben versie 2 sinds 21 augustus 2023, analoge en gewone digitale apparaten moesten vóór eind 2024 om, en de eerste slimme generatie vóór 19 augustus 2025. Sinds 1 juli 2026 geldt de plicht ook voor bestelwagens boven 2,5 ton in internationaal vervoer.

De controle leest mee terwijl je rijdt

Dit is het deel waar de meeste vragen over gaan. Controleautoriteiten kunnen met apparatuur langs de weg gegevens opvragen uit je tachograaf terwijl het voertuig aan het rijden is. Maar dat is strak begrensd. De verbinding kan alleen door het apparaat van de controledienst zelf worden opgezet, en er mag uitsluitend een vaste lijst signalen worden uitgewisseld die op manipulatie of misbruik kunnen wijzen:

Beveiliging	de meest recente inbreuk op de beveiliging
Stroom en sensoren	langste stroomstoring, fout in de sensor, fout in of tegenstrijdige bewegingsgegevens
Kaartgebruik	rijden zonder geldige kaart, invoeren van een kaart tijdens het rijden
Instellingen	tijdafstellingsgegevens, ijkgegevens van de jongste twee ijkingen
Voertuig	kenteken, de geregistreerde snelheid, overschrijding van de maximale rijtijd

Verordening (EU) nr. 165/2014, artikel 9, leden 3 en 4.

Je rij- en rusttijden zelf, je posities en je persoonlijke gegevens zitten daar dus niet bij. Het is een voorselectie-instrument: wie er verdacht uitziet wordt aan de kant gehaald, wie er schoon uitziet rijdt door.

Geen automatische boetes, en de data wordt gewist

In geen geval zal communicatie over vroegtijdige detectie op afstand van het in dit artikel beschreven type leiden tot automatische boeten of sancties voor de bestuurder of de vervoersonderneming.

Verordening (EU) nr. 165/2014, artikel 9, lid 8.

Uitlezen op afstand kan dus alleen leiden tot een gewone wegcontrole, nooit rechtstreeks tot een boete. En de opgevraagde gegevens moeten uiterlijk drie uur na de uitwisseling gewist worden, tenzij ze op mogelijke manipulatie wijzen. Wordt dat bij de controle die volgt niet bevestigd, dan worden ze alsnog gewist.

Nog twee dingen uit hetzelfde artikel. De gegevens mogen alleen worden gebruikt om naleving te controleren en mogen niet worden doorgestuurd aan anderen dan de controle-instanties en de rechter in een lopende procedure. En je werkgever is verplicht je erover te informeren dat communicatie op afstand mogelijk is.

Verder lezen

• Hoe vaak je kaart en de voertuigunit uitgelezen moeten worden
• Waarom het apparaat op UTC loopt en wat je bij de klokwissel doet
• Hoe ver terug je gegevens moet kunnen tonen

Bronnen

• Verordening (EU) nr. 165/2014 betreffende tachografen in het wegvervoer, artikel 3 leden 4 en 4 bis, artikel 8 lid 1, artikel 9 en artikel 34 lid 7. Geraadpleegd in de geconsolideerde versie van 31 december 2024 op EUR-Lex.
• Europese Commissie, vragen en antwoorden over de tachograafbepalingen van het mobiliteitspakket, onder meer over de invoeringskalender van versie 2.

De verordeningstekst is woordelijk overgenomen uit de Nederlandse taalversie en nagekeken op 20 augustus 2026. De invoeringsdatums komen uit de publicaties van de Europese Commissie; de verordening zelf drukt die termijnen uit ten opzichte van de inwerkingtreding van de technische bepalingen.