Rijbewijs verlopen, kwijt of verhuisd

Waarom dit anders ligt dan een verlopen code 95

Bij een verlopen code 95 mag je niet meer beroepsmatig rijden, maar je rijbewijs blijft geldig en privé rijden mag gewoon. Bij een verlopen rijbewijs valt die bodem weg. Het document is niet meer geldig, en dan is er geen rit meer die wel mag.

Dat onderscheid klinkt logisch, maar in de praktijk halen mensen het door elkaar omdat de twee documenten vaak vlak na elkaar aflopen.

Verlengen kan, maar niet zonder de keuring

Voor de beroepscategorieën hangt verlenging altijd aan een medische toets:

de vaststelling dat nog steeds voldaan is aan de minimumnormen inzake lichamelijke en geestelijke geschiktheid voor het besturen van een motorrijtuig zoals vermeld in bijlage III voor de rijbewijzen van de categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E;

Richtlijn 2006/126/EG, artikel 7, lid 3, onder a).

Die eis verdwijnt niet doordat je te laat bent. Ben je over de datum heen, reken dan op dezelfde keuring als bij een tijdige verlenging, plus de tijd die het loket nodig heeft. Begin er dus ruim voor je einddatum aan, want in die tussenperiode sta je stil.

Kwijt of gestolen, en waarom je thuisland dat moet doen

Hier is precies één loket bevoegd, en dat is niet het land waar je toevallig rijdt:

Een rijbewijs dat bij voorbeeld verloren of gestolen is, kan alleen worden vervangen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar de houder zijn gewone verblijfplaats heeft.

Richtlijn 2006/126/EG, artikel 11, lid 5.

Raak je je rijbewijs kwijt tijdens een rit door Frankrijk of Spanje, dan kun je daar dus niets laten vervangen. Dat regel je in je woonland, en tot die tijd rijd je niet.

Het vervangende document wordt afgegeven op basis van de gegevens die de autoriteiten al hebben, of op grond van een verklaring van het land dat het origineel heeft afgegeven.

Verhuisd naar een ander land

Indien de houder van een door een lidstaat afgegeven geldig rijbewijs zijn gewone verblijfplaats naar een andere lidstaat heeft overgebracht, kan hij om inwisseling van zijn rijbewijs tegen een gelijkwaardig rijbewijs verzoeken. De lidstaat die tot inwisseling overgaat, moet nagaan voor welke categorie het overgelegde rijbewijs nog geldig is.

Richtlijn 2006/126/EG, artikel 11, lid 1.

Let op het woord geldig aan het begin. Inwisselen werkt met een rijbewijs dat nog loopt. Is het al verlopen, dan heb je geen geldig document meer om in te wisselen en wordt het een ander traject.

Het nieuwe land controleert bovendien per categorie. Is je C verlopen maar je B nog niet, dan kan de uitkomst zijn dat je een rijbewijs terugkrijgt zonder je C erop.

Je oude rijbewijs gaat daarbij terug naar het land dat het afgaf, met vermelding van de reden.

Ingetrokken in één land betekent overal

Wie hoopt dat een probleem in het ene land in het andere niet meetelt, komt bedrogen uit:

Een lidstaat weigert een rijbewijs af te geven aan een aanvrager wiens rijbewijs in een andere lidstaat is beperkt, geschorst of ingetrokken. Een lidstaat weigert de geldigheid te erkennen van een rijbewijs dat door een andere lidstaat aan een persoon is verstrekt, wanneer het rijbewijs van die persoon op het grondgebied van de eerstgenoemde staat is beperkt, geschorst of ingetrokken.

Richtlijn 2006/126/EG, artikel 11, lid 4.

Twee keer weigert, geen kan weigeren. Dit is dus geen beleidsruimte maar een verplichting. Een rijbewijs halen in een buurland omdat het thuis niet lukt, is een route die de richtlijn expliciet dichtzet.

Je woonland mag zijn eigen regels toepassen

Onder voorbehoud van de naleving van het territorialiteitsbeginsel van de strafrechtelijke en politiële bepalingen, kan de lidstaat van gewone verblijfplaats op de houder van een door een andere lidstaat afgegeven rijbewijs zijn nationale bepalingen toepassen die betrekking hebben op de beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring van de rijbevoegdheid.

Richtlijn 2006/126/EG, artikel 11, lid 2.

Woon je in het ene land met een rijbewijs uit het andere, dan gelden voor intrekking en schorsing de regels van je woonland. Het land dat je papiertje ooit uitgaf, bepaalt dat niet.

Er komt een nieuwe richtlijn aan

Richtlijn (EU) 2025/2205 van 22 oktober 2025 vervangt 2006/126/EG en brengt onder meer een digitaal rijbewijs. Hij geldt pas na omzetting in nationale wetgeving, en daar staan jaren voor. Tot dan is bovenstaande wat er voor jou telt.