Je code 95 is verlopen

Twee documenten die los van elkaar verlopen

Dit is de verwarring die het vaakst voorkomt. Je rijbewijs C en je code 95 hebben elk hun eigen einddatum en die vallen zelden samen. Verloopt je code 95, dan verlies je je rijbewijs niet. Je mag alleen niet meer beroepsmatig rijden.

Privé met een C-voertuig rijden mag dus wel, zolang je rijbewijs geldig is. Voor je werkgever rijden niet.

De regel die geldt als je terugkomt na een pauze

Dit is het stuk dat mensen verrast die een tijd uit het vak zijn geweest:

Houders van het in artikel 6 bedoelde, of het in lid 1 van dit artikel bedoelde getuigschrift en de in artikel 4 bedoelde bestuurders die hun beroep niet langer uitoefenen en niet voldoen aan de in de leden 1, 2 en 3 van dit artikel gestelde eisen, moeten een nascholing volgen voordat zij hun beroep weer uitoefenen.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, lid 4.

Let op het woord voordat. Je kunt niet eerst weer aan de slag en de uren er onderweg bij doen. De nascholing moet af zijn voor je eerste beroepsrit.

Het maakt daarbij niet uit hoe lang je eruit bent geweest. Wie niet aan de eisen voldoet, haalt eerst de nascholing.

Waarom de termijn per land verschilt

Vijf jaar is de standaard, maar dat is geen harde Europese grens:

Houders van het in artikel 6 bedoelde getuigschrift volgen een eerste nascholing binnen vijf jaar na de afgifte van het getuigschrift. De lidstaten kunnen de in de eerste alinea bedoelde termijn verkorten of verlengen, met name om hem te doen samenvallen met de vervaldatum van het rijbewijs. Deze termijn mag echter niet korter zijn dan drie jaar en niet langer dan zeven jaar.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, lid 2.

Landen mogen dus tussen drie en zeven jaar gaan zitten, vaak om de datum te laten samenvallen met je rijbewijs. Ga daarom nooit af op wat een collega uit een ander land zegt, maar op de datum die op jouw eigen document staat.

En daarna elke vijf jaar, vóór de vervaldatum

Bestuurders die reeds een eerste nascholing als bedoeld in lid 2 hebben gevolgd of overeenkomstig artikel 8, lid 2, eerste alinea, punt b), van richtlijn 2003/59/EG, moeten om de vijf jaar, en vóór de vervaldatum van het getuigschrift dat bewijst dat de nascholing werd voltooid, een nascholing volgen.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, lid 3.

Er staan twee eisen naast elkaar: om de vijf jaar én vóór de vervaldatum. Plan je nascholing dus niet op de laatste weken, want een cursus die net na je vervaldatum valt laat je alsnog stilstaan.

Waar je de uren mag halen

Voor wie in het ene land woont en in het andere werkt, is dit belangrijk:

De in artikel 1, punten a) en b), bedoelde bestuurders volgen de in artikel 7 bedoelde nascholing in de lidstaat waar zij hun gewone verblijfplaats hebben of in de lidstaat waar zij werken.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 9.

Je mag dus kiezen tussen je woonland en je werkland. Dat scheelt reistijd, en soms geld, want de prijs van nascholing verschilt per land.

Eén keer nascholing dekt je andere categorieën

De bestuurders die goederen- of personenvervoer over de weg verrichten en een nascholing hebben gevolgd voor een van de rijbewijscategorieën van artikel 5, leden 2 en 3, worden vrijgesteld van nascholing voor de overige in de genoemde leden vermelde voertuigcategorieën.

Richtlijn (EU) 2022/2561, artikel 8, lid 5.

Heb je zowel goederen- als personenvervoer op je rijbewijs staan, dan hoef je de nascholing niet twee keer te doen. Eén keer dekt beide. Dat is een besparing die veel chauffeurs met C én D niet kennen.

Let op verouderde informatie

Vrijwel elke pagina over code 95 verwijst nog naar richtlijn 2003/59/EG. Die is ingetrokken. Sinds 23 december 2022 geldt richtlijn (EU) 2022/2561, en alle artikelnummers hierboven komen uit die tekst.

De inhoud is grotendeels hetzelfde gebleven, dus wie de oude regels kent zit meestal goed. Maar wie een artikelnummer moet aanhalen tegenover een controleur of een werkgever, kan beter de tekst citeren die nog bestaat.