De CMR-vrachtbrief

Drie originelen, en waar ze heen gaan

The consignment note shall be made out in three original copies signed by the sender and by the carrier. These signatures may be printed or replaced by the stamps of the sender and the carrier if the law of the country in which the consignment note has been made out so permits. The first copy shall be handed to the sender, the second shall accompany the goods and the third shall be retained by the carrier.

CMR-verdrag, artikel 5, lid 1.

Drie originelen dus, allemaal ondertekend door zowel afzender als vervoerder. Het exemplaar dat met de goederen meereist is het jouwe onderweg. Het derde is dat van je werkgever.

Worden je goederen over verschillende voertuigen verdeeld, of gaat het om verschillende soorten of partijen, dan mag zowel de afzender als de vervoerder een aparte vrachtbrief per voertuig of per partij eisen.

CMR-verdrag, artikel 5, lid 2.

Wat er verplicht op moet staan

Artikel 6 somt op wat er hoe dan ook op hoort. De punten die voor jou onderweg het meest tellen:

d	plaats en datum van inontvangstneming, en de plaats van aflevering
f	de gebruikelijke omschrijving van de goederen en de wijze van verpakking, en bij gevaarlijke goederen hun algemeen erkende omschrijving
g	het aantal colli met hun bijzondere merken en nummers
h	het brutogewicht van de goederen of de anders uitgedrukte hoeveelheid
j	de vereiste instructies voor douane en andere formaliteiten
k	een verklaring dat het vervoer, ondanks elk andersluidend beding, onderworpen is aan dit verdrag

CMR-verdrag, artikel 6, lid 1, onder d, f, g, h, j en k.

Punt k is bijzonder. Er staat letterlijk dat het verdrag geldt ondanks elk andersluidend beding. Algemene voorwaarden die iets anders beweren, veranderen daar niets aan.

Daarnaast noemt lid 2 zaken die er alleen bij horen als ze van toepassing zijn, waaronder het verbod op overlading, rembours, een aangegeven waarde van de goederen, en de overeengekomen termijn waarbinnen het vervoer moet plaatsvinden.

Wat jij moet controleren bij het laden

Dit is het artikel dat over jou gaat:

On taking over the goods, the carrier shall check: (a) the accuracy of the statements in the consignment note as to the number of packages and their marks and numbers, and (b) the apparent condition of the goods and their packaging.

CMR-verdrag, artikel 8, lid 1.

Twee dingen dus. Kloppen de aantallen, merken en nummers met wat er op de brief staat. En hoe zien de goederen en de verpakking er zichtbaar uit.

Let op dat woord zichtbaar. Je hoeft geen dozen open te maken. Je moet kijken naar wat je kunt zien: beschadigde folie, ingedeukte dozen, natte pallets, scheve stapels.

Het voorbehoud, en waarom de reden erbij moet

Where the carrier has no reasonable means of checking the accuracy of the statements referred to in paragraph 1(a) of this article, he shall enter his reservations in the consignment note together with the grounds on which they are based. He shall likewise specify the grounds for any reservations which he makes with regard to the apparent condition of the goods and their packaging. Such reservations shall not bind the sender unless he has expressly agreed to be bound by them in the consignment note.

CMR-verdrag, artikel 8, lid 2.

Drie dingen staan hier, en ze worden alle drie vaak gemist.

Kun je niet controleren, dan maak je voorbehoud. Een gesloten en verzegelde oplegger die je niet zelf hebt geladen is precies zo'n geval. Dat is geen keuze maar staat er als verplichting.

De reden moet erbij. Alleen "voorbehoud" opschrijven is niet wat er staat. Er staat: mét de gronden waarop het berust. Schrijf dus waaróm: geladen door verlader, geen zicht op de lading, verzegeld aangeboden, verpakking beschadigd aan de bovenzijde.

Je voorbehoud bindt de afzender niet automatisch. Dat doet het alleen als hij daar op de vrachtbrief uitdrukkelijk mee heeft ingestemd. Je voorbehoud is dus je eigen vastlegging, niet een oordeel waar de ander aan vastzit.

Verder mag de afzender eisen dat je het brutogewicht of de hoeveelheid controleert, en ook dat de inhoud van de colli wordt gecontroleerd. De vervoerder mag de kosten daarvan in rekening brengen, en het resultaat gaat op de vrachtbrief.

CMR-verdrag, artikel 8, lid 3.

Wat er gebeurt als je niets opschrijft

Hier komt de rekening. Artikel 9 maakt van de vrachtbrief een bewijsstuk:

If the consignment note contains no specific reservations by the carrier, it shall be presumed, unless the contrary is proved, that the goods and their packaging appeared to be in good condition when the carrier took them over and that the number of packages, their marks and numbers corresponded with the statements in the consignment note.

CMR-verdrag, artikel 9, lid 2.

Lees dat rustig. Staat er geen voorbehoud op, dan wordt aangenomen dat je alles in goede staat en in het juiste aantal hebt meegekregen. Blijkt er bij aflevering schade of een tekort, dan begint jouw kant achter.

Die aanname is te weerleggen, maar dan moet jij het tegendeel bewijzen. Twee regels op de vrachtbrief bij het laden zijn eenvoudiger dan dat.

Geen vrachtbrief, geen contract?

The contract of carriage shall be confirmed by the making out of a consignment note. The absence, irregularity or loss of the consignment note shall not affect the existence or the validity of the contract of carriage which shall remain subject to the provisions of this Convention.

CMR-verdrag, artikel 4.

Nee dus. Ontbreekt de brief, klopt hij niet of raakt hij kwijt, dan bestaat de vervoerovereenkomst nog steeds en geldt het verdrag onverkort. De vrachtbrief bewijst de overeenkomst, hij maakt hem niet.

Dat is prettig om te weten, maar draai het niet om: zonder brief verlies je juist het bewijsstuk waarmee je je voorbehoud had kunnen vastleggen.

Verder lezen

• Schade bij aankomst en je termijnen voor voorbehoud, want bij lossen gelden andere regels dan bij laden
• Asdruk berekenen

Bronnen

• Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg (CMR), Genève, 19 mei 1956, artikelen 4, 5, 6, 8 en 9. Geraadpleegd in de authentieke Engelse tekst zoals opgenomen als bijlage bij de Britse Carriage of Goods by Road Act 1965. legislation.gov.uk

De verdragstekst is woordelijk overgenomen in het Engels, een van de authentieke talen van het verdrag, en nagekeken op 21 augustus 2026. De weergave op legislation.gov.uk plaatst tussen de leden de aanduiding "U.K." als markering van het toepassingsgebied; die markeringen horen niet bij de verdragstekst en zijn hier weggelaten. Deze pagina legt het verdrag uit en is geen juridisch advies in een concreet geschil.