Jak działa francuski mandat

Francja liczy klasami, nie czynami

Tam, gdzie u nas za wykroczenie stoi kwota, Francja dzieli wykroczenia na pięć klas. Klasa wyznacza kwotę, nie samo wykroczenie. A w każdej klasie są jeszcze trzy kwoty, zależnie od tego, kiedy płacisz.

Te 135 euro, które widnieje na większości francuskich mandatów drogowych, to klasa czwarta.

Trzy kwoty według klas

Klasa	Obniżona	Zwykła	Podwyższona
2. klasa	22 euro	35 euro	75 euro
3. klasa	45 euro	68 euro	180 euro
4. klasa	90 euro	135 euro	375 euro
5. klasa	150 euro	200 euro	450 euro

Obniżona: artykuł R49-9. Zwykła: artykuł R49. Podwyższona: artykuł R49-7. Wszystkie trzy Code de procédure pénale.

Spójrz na klasę czwartą. Między szybką zapłatą a odpuszczeniem sprawy jest czterokrotność. W klasie trzeciej dokładnie cztery razy: 45 wobec 180.

Kwota obniżona: 15 dni

Le montant de l'amende forfaitaire minorée peut être acquitté soit entre les mains de l'agent verbalisateur au moment de la constatation de l'infraction, soit dans un délai de quinze jours à compter de la constatation de l'infraction ou, si l'avis de contravention est ultérieurement envoyé à l'intéressé, dans le délai de quinze jours à compter de cet envoi.

Code de procédure pénale, artykuł 529-8.

Możesz więc zapłacić od razu na miejscu funkcjonariuszowi, albo w piętnaście dni.

Pułapka, gdy mieszkasz za granicą

Przeczytaj ten ostatni fragment jeszcze raz: piętnaście dni licząc od wysłania. Nie od doręczenia.

Dostajesz list w domu w Polsce, to część twoich piętnastu dni zjadła już poczta, zanim koperta trafiła do skrzynki. Kto czeka z tym do weekendu, płaci ani się obejrzy zwykłą kwotę zamiast obniżonej. Patrz więc zawsze najpierw na datę wysyłki na piśmie, nie na dzień, w którym je otworzyłeś.

Kwota zwykła: 45 dni, płacisz albo się odwołujesz

W czterdzieści pięć dni musisz zapłacić, albo w tym samym terminie złożyć wniosek o zwolnienie. Nie zrobisz żadnej z tych rzeczy, to dzieje się to automatycznie:

A défaut de paiement ou d'une requête présentée dans le délai de quarante-cinq jours, l'amende forfaitaire est majorée de plein droit et recouvrée au profit du Trésor public en vertu d'un titre rendu exécutoire par le ministère public.

Code de procédure pénale, artykuł 529-2.

De plein droit znaczy z mocy prawa. Żaden urzędnik nie ocenia, czy twój przypadek zasługuje na podwyżkę. Termin mija i kwota stoi. Potem ściąga ją skarb państwa na podstawie tytułu, któremu prokuratura nadała wykonalność.

Odwołanie składasz więc w tych samych czterdziestu pięciu dniach. Czekasz, aż przyjdzie podwyższony mandat, to na zwykłą ścieżkę jest już za późno.

Czytaj dalej

• Zakaz ruchu we Francji, z zimowymi sobotami i śniegiem
• Mandat we Włoszech na zagranicznej rejestracji
• Mandat w Hiszpanii i zniżka 50 procent

Źródła

• Code de procédure pénale, artykuł R49 (kwoty amende forfaitaire), wersja obowiązująca od 29 marca 2020.
• Code de procédure pénale, artykuł R49-9 (kwoty amende forfaitaire minorée), wersja obowiązująca od 12 czerwca 2024, zmieniona dekretem nr 2024-528 z 10 czerwca 2024.
• Code de procédure pénale, artykuł R49-7 (kwoty amende forfaitaire majorée), wersja obowiązująca od 29 marca 2020.
• Code de procédure pénale, artykuły 529-2 i 529-8 (terminy i skutki).

Sprawdzone na Legifrance 20 sierpnia 2026. Tekst francuski cytujemy dosłownie, wyjaśnienie jest po polsku. Ta strona objaśnia system; do której klasy należy konkretne wykroczenie, stoi przy każdym wykroczeniu w Code de la route.