Gewicht bij deellading

Waarom lichter worden je zwaarder kan maken

Bij vertrek staat je lading over de hele vloer verdeeld en ligt het gezamenlijke zwaartepunt ergens in het midden. Los je de eerste partij eruit, dan verdwijnt dat deel uit de som en verschuift het zwaartepunt van wat overblijft naar de kant waar de rest nog staat.

Stond je eerste lossing vooraan, dan schuift het zwaartepunt naar achteren en gaat er gewicht van je koppelschotel naar je opleggerassen. Je totaal daalde, je asdruk achteraan steeg.

Dat is geen uitzondering maar de regel. Bij elke deellading gebeurt het, alleen valt het pas op als je er net overheen gaat.

Hoe je de tussenstanden uitrekent

Je gebruikt dezelfde hefboom als in asdruk berekenen, maar dan per partij in plaats van voor de hele lading.

Elke partij heeft een eigen gewicht en een eigen plek op de vloer. Wat een partij op je opleggerassen legt, is haar gewicht maal haar afstand tot de koppelschotel, gedeeld door de afstand van de koppelschotel tot je assenstel. Optellen over alle partijen die nog aan boord zijn geeft je asdruk op dat moment.

Per partij op de opleggerassen	gewicht × afstand tot koppelschotel ÷ L
Asdruk op enig moment	de som daarvan over alles wat nog staat

Het mooie is dat je dit één keer per rit doet en dan alle tussenstanden kent.

Uitgewerkt, met L is 7,5 meter

Stel drie partijen van elk 8 ton, op 2, 5 en 7 meter achter de koppelschotel. Samen 24 ton.

Situatie	Op de opleggerassen
Alles aan boord	8×2÷7,5 + 8×5÷7,5 + 8×7÷7,5 = 2,13 + 5,33 + 7,47 = 14,93 ton
Voorste partij gelost	5,33 + 7,47 = 12,80 ton
Achterste partij gelost in plaats daarvan	2,13 + 5,33 = 7,46 ton

Kijk naar de laatste twee regels. In beide gevallen ben je 8 ton kwijt, maar welke acht je lost bepaalt of er 12,8 of 7,5 ton op je assenstel staat. Dat is een verschil van ruim vijf ton door niets anders dan de volgorde.

En let op de eerste regel: 14,93 ton van je lading alleen. Daar komt het eigen gewicht van je oplegger nog bij. De 24 ton grens van een drieassenstel is dan dichterbij dan je denkt.

Laden in de volgorde die je aan het eind redt

De praktische conclusie is dat je laadvolgorde en je losvolgorde niet los van elkaar staan. Je laadt in omgekeerde losvolgorde, dat weet iedereen, maar daar hoort een tweede vraag bij: hoe sta ik erbij als de helft eruit is?

1	Zet de zwaarste partij bij voorkeur niet helemaal achteraan als die er het laatst uitgaat.
2	Reken de stand na elke geplande lossing, niet alleen bij vertrek.
3	Wordt er onderweg iets bijgeladen, reken dan opnieuw. Bijladen op een lege plek achteraan tilt je asdruk sneller dan je verwacht.
4	Heb je een verschuifbaar assenstel, weet dan vooraf bij welke stop je moet schuiven, in plaats van het op gevoel te doen.

Vergeet het minimum niet

Bij deellading loop je ook tegen de andere kant aan. Los je juist alles wat achteraan stond, dan gaat er gewicht naar je koppelschotel en dat is meestal geen probleem. Maar los je alles wat vooraan stond en rijd je met een restje helemaal achterin verder, dan komt je trekker licht te staan.

De druk op de aangedreven as of assen van een voertuig of voertuigcombinatie mag bij gebruik in het internationale verkeer niet minder bedragen dan 25 % van het totaalgewicht in beladen toestand van het voertuig of de combinatie.

Richtlijn 96/53/EG, bijlage I, punt 4.1.

Dat percentage rekent over je totaalgewicht op dat moment. Word je lichter, dan daalt ook de eis in tonnen, maar de verhouding moet blijven kloppen. Een bijna lege combinatie met de rest van de lading achterin is precies de situatie waarin het misgaat.

Wat een controle ziet

Een asweegbrug meet wat er op dat moment staat, niet wat er bij vertrek stond. Dat je bij de eerste verlader netjes gewogen bent, helpt je niet bij de derde stop. De verdeling die je bij vertrek had is geen bewijs voor de verdeling die je nu hebt.

De richtlijn over technische controle langs de weg koppelt ladingverdeling en asbelasting trouwens expliciet aan elkaar; dat staat in ladingzekering en de krachten.

Bronnen

• Richtlijn 96/53/EG, bijlage I, punten 3.1 tot en met 3.5 (asdrukken) en punt 4.1 (minimum op de aangedreven as). EUR-Lex
• Richtlijn 2014/47/EU, bijlage III, deel I, punt 2, dat ladingverdeling koppelt aan de maximale en minimale asbelasting.

De wettekst is woordelijk overgenomen uit de Nederlandse taalversie op EUR-Lex en nagekeken op 21 augustus 2026. De rekenvoorbeelden zijn van ons en dienen om het mechanisme te tonen; vul je eigen partijgewichten, posities en L in. Het eigen gewicht van je oplegger komt bij alle uitkomsten nog bovenop.