Mandat z zagranicy w twojej skrzynce

To są dwa różne prawa

Prawie każde nieporozumienie w tej sprawie bierze się z mieszania dwóch rzeczy. Jedna dyrektywa reguluje, jak państwo, w którym popełniono wykroczenie, ustala kto jest właścicielem pojazdu. Zupełnie inny akt prawny reguluje, czy kara pieniężna da się później rzeczywiście ściągnąć w twoim kraju.

Sama dyrektywa mówi to wprost:

Dalsze postępowanie jest uregulowane w mających zastosowanie aktach prawnych, w tym w aktach prawnych dotyczących wzajemnej pomocy i wzajemnego uznawania, np. w decyzji ramowej Rady 2005/214/WSiSW.

Dyrektywa (UE) 2015/413, motyw 15, ostatnie zdanie.

Osiem wykroczeń, i tylko te osiem

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do następujących przestępstw lub wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego: a) przekroczenie dopuszczalnej prędkości; b) niedopełnienie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa; c) niezastosowanie się do czerwonego sygnału świetlnego; d) kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu; e) kierowanie pojazdem pod wpływem środków odurzających; f) niedopełnienie obowiązku używania w czasie jazdy kasków ochronnych; g) korzystanie z niedozwolonego pasa ruchu; h) niezgodne z prawem korzystanie z telefonu komórkowego lub innych środków łączności podczas kierowania pojazdem.

Dyrektywa (UE) 2015/413, artykuł 2.

To jest lista zamknięta. Wymiana danych rejestracyjnych, o której mówi ta dyrektywa, dotyczy tych ośmiu przypadków, a nie każdego wykroczenia drogowego. Zwróć uwagę, że litera g mówi o niedozwolonym pasie ruchu, co dla ciebie jako kierowcy ciężarówki bywa istotne przy pasach z zakazem wyprzedzania i pasach dla autobusów.

Państwo, w którym stoi fotoradar, decyduje samo

Państwo członkowskie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia podejmuje decyzję, czy wszcząć postępowanie dotyczące przestępstwa lub wykroczenia związanego z bezpieczeństwem ruchu drogowego, wymienionego w art. 2.

Dyrektywa (UE) 2015/413, artykuł 5 ustęp 1.

Nie ma tu automatyzmu. To, że twoje dane da się odnaleźć, nie znaczy, że w każdym przypadku ktoś sprawę poprowadzi. Ale też odwrotnie: brak pisma przez kilka tygodni nie oznacza, że sprawa jest zamknięta.

W jakim języku dostajesz pismo

państwo członkowskie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, w celu zapewnienia poszanowania praw podstawowych, wysyła zawiadomienie w języku dokumentu rejestracyjnego pojazdu, jeśli jest on znany, lub w jednym z języków urzędowych państwa członkowskiego rejestracji.

Dyrektywa (UE) 2015/413, artykuł 5 ustęp 3.

Pismo w języku, którego nie rozumiesz, jest więc odstępstwem od reguły, a nie regułą. Przy pojeździe zarejestrowanym w Polsce punktem wyjścia jest język polski.

Ściąganie: kiedy państwo wykonujące może odmówić

Tu wchodzimy w drugi akt prawny. Kluczowy jest sposób sformułowania:

Właściwy organ w państwie wykonującym może również odmówić uznania i wykonania orzeczenia, jeżeli zostanie wykazane, że: [...] h) kara o charakterze pieniężnym jest niższa niż 70 EUR lub równowartość tej kwoty.

Decyzja ramowa Rady 2005/214/WSiSW, artykuł 7 ustęp 2, zdanie wprowadzające oraz litera h.

Przeczytaj to jeszcze raz uważnie, bo to jest miejsce, w którym niemal wszyscy się mylą.

Stoi tam „może odmówić”, a nie „odmawia”. To jest fakultatywna podstawa odmowy dla organu w państwie wykonującym, a nie automatyczny próg, poniżej którego nic nie da się ściągnąć. Kwota poniżej siedemdziesięciu euro może zostać odrzucona przez ten organ. Nie musi.

Dwie rzeczy z tego wynikają. Po pierwsze: nikt nie może ci obiecać, że mandat poniżej siedemdziesięciu euro nigdy do ciebie nie dotrze. Po drugie: sam mandat pozostaje ważny w państwie, w którym go wystawiono, niezależnie od tego, co zdecyduje organ w twoim kraju. Wjeżdżasz tam ponownie, a sprawa nadal tam figuruje.

Kwota może zostać obniżona

W przypadku stwierdzenia, że orzeczenie dotyczy czynów, które nie zostały popełnione na terytorium państwa wydającego, państwo wykonujące może zadecydować o obniżeniu kwoty egzekwowanej kary o charakterze pieniężnym do wysokości maksymalnej kary za te same czyny przewidzianej w prawie krajowym państwa wykonującego, w przypadkach, w których takie czyny podlegają jurysdykcji tego państwa.

Decyzja ramowa Rady 2005/214/WSiSW, artykuł 8 ustęp 1.

To działa wyłącznie w wąskim przypadku opisanym w tym przepisie i również tu stoi „może”, a nie „musi”. Nie jest to ogólna zasada, że zagraniczny mandat zawsze zostaje sprowadzony do poziomu twojego własnego kraju.

Co robisz, gdy pismo leży w skrzynce

1	Sprawdź, czy chodzi o jedno z ośmiu wykroczeń z artykułu 2, i czy dane pojazdu, data i miejsce się zgadzają.
2	Nie zgadza się tożsamość, to reaguj, zamiast czekać. Dyrektywa wprost wymienia błąd co do tożsamości jako powód do reakcji.
3	Prowadzisz cudzy pojazd, przekaż pismo natychmiast do firmy. Zawiadomienie idzie do właściciela lub posiadacza pojazdu, a nie automatycznie do kierowcy za kierownicą.
4	Nie zakładaj, że niska kwota oznacza brak konsekwencji. Granica siedemdziesięciu euro jest fakultatywna, a nie automatyczna.

Czytaj dalej

• List przewozowy CMR
• Szkoda przy dostawie i twoje terminy

Źródła

• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/413 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie ułatwień w zakresie transgranicznej wymiany informacji dotyczących przestępstw lub wykroczeń związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego, artykuły 2 i 5 oraz motyw 15. EUR-Lex, wersja polska
• Decyzja ramowa Rady 2005/214/WSiSW z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do kar o charakterze pieniężnym, artykuły 7 i 8. EUR-Lex, wersja polska

Wszystkie wersje językowe aktu prawnego UE są jednakowo autentyczne. Cytujemy wersję polską, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sprawdzone 21 sierpnia 2026. Kwoty mandatów, terminy odwołań i procedury krajowe są ustalane przez każde państwo osobno i nie są przedmiotem tej strony. Ta strona nie jest poradą prawną w konkretnej sprawie.